Yaz aylarında sıcaklığın artması, gıdalarda bakteri başta olmak üzere birçok mikroorganizmanın daha hızlı çoğalmasına zemin hazırlıyor; bu da gıda zehirlenmesi riskini özellikle et, tavuk, balık, süt ve süt ürünleri, yumurta, mayonezli yiyecekler, kremalı tatlılar, hazır yemekler ve açıkta satılan gıdalarda belirgin şekilde yükseltiyor. Ankara’da konuşan Dr. Soydal, uygun koşullarda muhafaza edilmeyen gıdaların risk oluşturduğunu vurgulayarak “Yaz aylarında gıda zehirlenmesi riski hafife alınmamalıdır” dedi.
Sıcaklarda birden fazla hatanın etkisi
Dr. Soydal, gıda zehirlenmelerinin çoğu zaman tek bir nedenden doğmadığını; sıcak havalarda birden fazla aksaklığın aynı anda yaşanmasının riski artırdığını söyledi. Soğuk zincirin bozulması, yemeklerin uygun sıcaklıkta saklanmaması, yetersiz pişirme, pişirildikten sonra uzun süre oda sıcaklığında bekletme ve hijyen kurallarına uyulmamasının ciddi risk oluşturduğunu aktaran Soydal, “Güneş altında bekletilen bir ürün, yeterince soğutmayan bir buzdolabı ya da çiğ ve pişmiş gıdaların aynı yüzeyde hazırlanması bile gıda zehirlenmesine neden olabilir” ifadelerini kullandı.
Toplu yemek hizmeti verilen okul, hastane, fabrika, yurt, bakım evi, yemekhane, lokanta, catering işletmeleri ile düğün ve benzeri organizasyonlarda sorumluluğun daha yüksek olduğuna dikkat çeken Soydal, bu tür alanlarda yaz sezonunda gıda güvenliği uygulamalarının daha titiz yürütülmesi gerektiğini söyledi. Soydal, “Evde yapılan bir hata birkaç kişiyi etkileyebilir. Ancak toplu yemek hizmetlerinde yapılan tek bir hata onlarca, hatta yüzlerce kişiyi aynı anda etkileyebilir” diyerek “Gıda güvenliğinde ‘bir şey olmaz’ anlayışına yer yoktur” uyarısını yineledi.
Belirtiler hafife alınmamalı
Dr. Soydal, gıda zehirlenmelerinin en sık bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal, ateş, halsizlik ve sıvı kaybıyla kendini gösterdiğini belirterek özellikle risk grubundaki kişilerde hastalığın daha ağır seyredebildiğini söyledi.
İshal ve kusmaya bağlı sıvı kaybı geliştiğinde çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan kişilerin vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurması gerektiğini vurgulayan Soydal, aynı yemeği tüketen birden fazla kişide benzer şikâyetlerin görülmesi durumunda sağlık kuruluşlarına başvurulması ve ilgili kurumların bilgilendirilmesinin önem taşıdığını ifade etti.
Evlerde en sık hata: Çapraz bulaşma
Vatandaşların alışverişten başlayarak gıda güvenliği kurallarına dikkat etmesi gerektiğini dile getiren Soydal, kolay bozulabilen gıdaların uzun süre araçta, pazarda, güneş altında ya da oda sıcaklığında bekletilmemesini istedi. Et, tavuk, balık ile süt ve süt ürünlerinin alışverişten sonra mümkün olan en kısa sürede buzdolabına yerleştirilmesi gerektiğini söyleyen Soydal, pişmiş yemeklerin uzun süre dışarıda bekletilmemesi ve tekrar tüketilecekse yeterince ısıtılması gerektiğini belirtti.
Görünümünde veya kokusunda bozulma olmayan gıdaların da hastalık etkeni içerebileceğini hatırlatan Soydal, “Yalnızca görünüş ve kokuya güvenerek karar verilmemesi gerekir” dedi. Soydal, evlerde en sık karşılaşılan hatalardan birinin çiğ ve pişmiş gıdaların temas etmesi olduğunu da belirterek mutfak hijyeninin yaz aylarında daha da önem kazandığını söyledi.
“Çiğ et, tavuk veya balıkla temas eden bıçak, kesme tahtası ve tezgâh yüzeyleri temizlenmeden başka gıdalar için kullanılmamalıdır” diyen Soydal, çapraz bulaşmanın evlerde ve toplu tüketim yerlerinde gıda kaynaklı enfeksiyonların en sık nedenlerinden biri olduğunu ifade etti.
Haberi Derleyen: Berke TAŞ